आर्थिक ,सामाजिक तथा साँस्कृतिक अधिकार सुनिश्चित गर्न ईन्सेकद्धारा अन्तरक्रिया

आर्थिक ,सामाजिक तथा सास्कृतिक अधिकार सुनिश्चित गर्न ईन्सेकद्धारा अन्तरकृया

कावासाेति । आर्थिक ,सामाजिक तथा सास्कृतिक अधिकारका सवालमा मानवअधिकारको अवस्था विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम बुधबार कावासोतीमा भएको छ ।

मानवअधिकार संरक्षण र सम्बर्धनको लागी राज्यको जवाफदेहीता तथा जनताको सहभागीता अभिवृद्धि कार्यक्रम अन्तरगत इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालयको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा आर्थिक ,सामाजिक तथा सास्कृतिक अधिकार अन्तरगत ,शिक्षा ,स्वास्थ्य , खाद्य र आवासको अधिकार सुनिश्चितताका लागी सम्बन्धित पक्षलाई सजग बनाउन र सरोकारवालाको निगरानी बढाउन कार्यक्रम आयोजना गरिएको इन्सेक नवलपुर सहजकर्ता ज्ञानु पंगेनीले जानकारी दिइन् । मौलिक हकमा नै शिक्षा , स्वास्थ्य , खाद्य र आवासको अधिकारलाई सुनिश्चित गरेको अवस्थामा स्थानीय सरकार र सेवा प्रदायक कार्यालयहरुले आम नागरिकलाई ती अधिकार प्रदान गर्न आनाकानी गर्ने , झन्झट मान्ने , चासो नदिने जस्ता समस्या रहेकाले त्यस्ता समस्या निराकरण गर्न, नागरिक र सेवा प्रदायक कार्यालयका प्रतिनिधीबिचको दुरीलाई कम गर्दै अधिकार प्राप्ती गर्न सहज होस् भन्नका लागी कार्यक्रम आयोजना गरिएको सहजकर्ता पंगेनीले बताईन् ।

कार्यक्रममा अधिवक्ता भुपेन्द्र खनालले आर्थिक ,सामाजिक तथा सास्कृतिक अधिकारका विषयमा संविधान र कानुनले प्रत्यभूत गरेको व्यवस्थाका विषयमा प्रस्तुतीकरण गरेका थिए । खनालले देश संघीयतामा गईसकेको अवस्थामा स्थानीय सरकार आफैले पनि कानुन निर्माण गरेर लागु गर्न सक्ने र संविधानमा उल्लेख भएका अधिकारलाई कार्यान्वयन गर्न निती र कार्यक्रम बनाएर लागु गर्न सक्ने बताए ।

कार्यक्रममा बोल्दै सरोकारवालाहरुले कावासोती नगरपालिकामा जनघनत्व र क्षेत्रफल अनुसार प्रयाप्त सरकारी स्वास्थ्यचौकी नहुँदा सामान्य स्वास्थ्य सेवा लिन पनि समस्या भएको गुनासो गरेका थिए । निजी मेडिलहरु दर्ता बिना संचालन हुँदा एकातिर राजश्व गुम्ने अर्कोतिर गुणस्तरीय स्वास्थ्यबाट नागरिक बञ्चित हुन परेको बताएका थिए । यस्तै खाद्य सुरक्षाका विषयमा समेत कावासोतीमा समस्या रहेको औल्याएका थिए । जिल्लाको सदरमुकाम भए पनि बालबालिकामा कुपोषण पाईनु , नगरपालिकामा कृषी तथा पशु प्राविधिक अभाव हुँदा किसानले मल बीउबिजनका बारेमा राम्ररी बुभ्न नसक्दा उत्पादनमा कमी हुनु , अत्याधिक विषादी प्रयोग , नियमित बजार अनुगमन नहुँदा अखाद्य वस्तु र म्याद नाघेका वस्तु उपभोक्ताले गरिद गर्नुपर्ने लगायतका समस्या रहको सरोकारवालाको गुनासो थियो । यस्तै भूमिको समस्या पनि उत्तिकै रहेको सरोकारवालाहरुको भनाई थियो । यहाँ ऐलानी र सुकुम्बासीको संख्या समेत धेरै रहेकाले त्यस्ता नागरिकको एकिन तथ्याङ्क निकालेर समस्याको समाधान गर्नतर्फ स्थानीय सरकारले काम गर्न आवश्यक रहेको बताएका थिए ।

कार्यक्रममा नगरपालिकाभित्रका शिक्षा शाखाबाट श्रोत व्यक्ति तिर्थ कंडेलले शिक्षामा बालबालिकाको पहँच वृद्धि गर्न दिवा खाजा कार्यक्रम संचालन गरेको ,जसले गर्दा विद्यालयमा बालबालिकाको नियमिमता बढेको जानकारी दिएका थिए । यस्तै नगरपालिकालाई बालमैत्री धोषणा गर्न घरघमा स्टिकर टास्ने र घरधुरी सर्वेक्षण गर्ने काम भईरहेको समेत उनले बताए । शिक्षा शाखा मार्फत् नियमित रुपमा तालिम संचालन गर्ने , अनुगमन गर्ने कामलाई समेत प्राथमिकता दिएको कंडेलको भनाई थियो ।

यसैगरि कार्यक्रममा स्वास्थ्य शाखा प्रमुख कृष्ण प्रसाद नागेला , कृषि ज्ञान केन्द्र सम्पर्क इकाई कार्यालय नवलपुर पमुख मिरा चौधरी , मध्यविन्दु जिल्ला अस्पताल नवलपुरका संचालक समिति सदस्य नरनाथ पाण्डे लगायतले कार्यालयबाट भए गरेका काम , काम गर्दा देखिएका समस्या र निराकरण गर्न बनाईएका योजनाको बारेमा जानकारी गराएका थिए । भने ,कावासोती वडा नम्बर दुईका वडा अध्यक्ष लक्ष्मी प्रसाद पौडेलले मानव अधिकारसंग जोडिएका कुनै पनि काम कुरामा वडाले हल्का रुपमा नलिएको बताए । मौलिक हकमा नै उल्लेख गरिएको अधिकार प्रत्याभुत गर्न वडाबाट कुनै पनि कसर बाँकी नराख्ने समेत उनले प्रतिबद्धता जनाए ।

कार्यक्रममा बोल्दै प्रमुख अतिथी तथा कावासोती नगरपालिकाका उपप्रमुख प्रेम शंकर मर्दनिया थारुले नागरिकका मौलिक हकलाई सुनिश्चित गर्न नगरपालिकाले पहल गरिरहेको बताए । नागरिकलाई सहज रुपमा स्वास्थ्य सेवा पुर्याउन नगरका १७ वटा वडा मध्ये छ वटामा स्वाथ्यचौकी रहेको र बाँकी रहेको ११ वटा वडामा आधारभूत स्वास्थ्य केन्द्र निर्माण गर्न योजना बनाईसेकको जानकारी दिए । आर्थिक , सामाजिक र सास्कृतिक अधिकारसंग मानवअधिकार समेत जोडिएकाले अधिकार प्रत्याभुत गर्न स्थानीय सरकारको हैसियतले आफु सदैव सचेत रहने समेत उनले प्रतिबद्धता जनाए । कार्यक्रममा जनप्रतिनिधी , सम्बन्धित कार्यालयका प्रतिनिधी , पत्रकार , सरोकारवाला लगायत गरि ४० जनाको सहभागीता रहेको थियो । कावासोती नगरपालिका स्तरीय मानव अधिकार समूहकी संयोजक द्रोपती गुरौको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा मानव अधिकार समूहका सदस्य दयाराम आचार्यले सहजीकरण गरेका थिए ।