चितवनमा तीन वर्षमा दुई हजार बढीमा क्षयरोग सङ्क्रमण

चितवनमा पछिल्लो तीन वर्षमा दुई हजार ७८८ जनामा क्षयरोगको सङ्क्रमण देखिएको छ ।आर्थिक वर्ष २०७७\०७८ देखि चालु आर्थिक वर्षको चैत महिनासम्ममा दुई हजार ७८८ जनामा क्षयरोगको सङ्क्रमण देखिएको हो ।स्वास्थ्य कार्यालय चितवनका अधिकृत जयराम दुवाडीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७७\०७८ मा ८९३ जनामा सङ्क्रमण देखिएको थियो । जसमा भरतपुर महानगरपालिकाका ४७५ जना, रत्ननगरका ८७ जना, कालिकाका ९२ जना, खैरहनीमा ७४ जना, राप्तीमा ९१ जना, माडीमा ३१ जना र इच्छाकामनामा ४३ जनामा संङ्क्रमण देखिएको छ । यस आर्थिक वर्षमा सबै भन्दा बढी भरतपुर महानगरपालिकामा ४७५ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ ।आर्थिक वर्ष २०७८\०७९मा जिल्लामा एक हजार १९६ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ । जसमा भरतपुर महानगरपालिकामा ६२० जना, इच्छाकामनामा ११८ जना, कालिकामा ९२ जना, खैरहनीमा ९२ जना, राप्तीमा १३५ जना, माडीमा ५६ जना, र इच्छाकामनामा ४२ जनामा संङ्क्रमण देखिएको छ । यस आर्थिक वर्षमा सबै भन्दा बढी भरतपुर महानगरपालिकामा ६२० जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ । यस्तै चालु आर्थिक वर्ष २०७९\२०८० को चैत महिनासम्ममा ६९९ जनामा क्षयरोग देखिएको छ । जसमा भरतपुर महानगरपालिकामा ३५३ जना , रत्ननगर ८० जना ,कालिका नगरपालिकामा ६१ जना, खैरहनी नगरपालिकामा ६२ जना, राप्ती नगरपालिकामा ८२ जना, माडीमा ३५ जना र इच्छाकामनामा २६ जनामा संङ्क्रमण देखिएको छ । यस आवमा गत आवमा जस्तै महानगरमा बढी सङ्क्रमण देखिएको छ ।अधिकृत दुवाडीले जिल्लामा क्षयरोगका सङ्क्रमित नियन्त्रणको अवस्थामा रहेको नारायणी अनलाइनलाई जानकारी दिए । गत आर्थिक वर्षको तुलनाम यस आर्थिक वर्षमा सङ्क्रमित कम र नियन्त्रणमा रहेको उनको भनाइ छ । सङ्क्रमितले नियमित औषधिको सेवन गरिरहेको उनले जानकारी दिए । उनले प्रायजसो १५ देखि ५० र ६० वर्ष माथिका मानिसमा बढी यो सङ्क्रमण देखिने बताए । साथै बढी मात्रामा पुरुषमा यो सङ्क्रमण देखिने गरेको छ ।

उनले भनेर्, दुई हप्ता वा सो भन्दा बढी समयसम्म लगातार खोकी लाग्नु, साँझपख हल्का ज्वरो र पसिना आउनु, खान मन नलाग्नु, छाती दुख्नु, दुब्लाउँदै जानु, खकारमा रगत देखिनुलगायत लक्षण देखिए क्षयरोग भएको हुन्छ ।’ यो रोग लागेमा नियमित छ महिना औषधि सेवन गर्नुपर्छ । स्वास्थ्यकर्मीको निगरानीमा नियमित औषधि सेवन गर्ने र समय समयमा खकार जाँच गरे क्षयरोग निको हुने उनको भनाइ छ । उनले क्षयरोगको सङ्क्रमण नियन्त्रणका लागि हरेक महिनामा स्वास्थ्यकर्मीलाई तालिम दिने, क्षयरोगसँग सम्बन्धित रहेर बैठक बस्ने र टोलटोलमा गएर जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरिने बताए ।क्षयरोग कस्तो रोग हो त ?क्षयरोग विश्वभर फैलिएको संक्रामक रोग हो । यसलाई टीबी नामले पनि चिन्ने गरिन्छ । माइकोब्याक्टेरियाका विभिन्न स्ट्रेनका कारणले हुने भए पनि मुख्यतया माइकोब्याक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस नामको ब्याक्टेरियाको कारणले क्षयरोग लागेको पाइन्छ । साधारणतया क्षयरोगले फोक्सोमा आक्रमण गर्छ तर यसले शरीरका अन्यभागहरूमा पनि असर पु¥याउन सक्छ । यो रोग लागेका मानिसहरूमा यदि सक्रिय किटाणुहरू छन् भने उसले सास फेर्दा, हाच्छिउँ गर्दा वा खोक्दा निस्किने मसिना छिटाहरूको माध्यमबाट हावाहुँदै अर्को व्यक्तिमा सर्ने गर्छ । प्राय संक्रमणहरूमा लक्षणहरू देखापर्दैनन् त्यस्तो अवस्थालाई निस्क्रिय क्षयरोग (लाटन्ट ट्युबरक्लोसिस) भनिन्छ। करिब दसमा एक निस्क्रिय क्षयरोग बिस्तारै बढ्दै गएर सक्रिय हुन सक्छ । यदि समयमै उपचार नभएमा यसरी संक्रमित ५० प्रतिशत रोगीको क्षयरोगका कारणले मृत्यु हुन्छ ।लामो अवधिको खोकी, खकारमा रगत देखा पर्नु, साँझपख ज्वरो आउनु, राति सुतेको बेलामा पसिना आउनु र तौल घट्दै जानु लगायत सक्रिय क्षयरोगका लक्षणहरू हुन् । अन्य अंगहरूमा संक्रमण भयो भने अन्य धेरै लक्षणहरू पनि देखापर्छन् ।