हुप्सेकोटको मोहनडाँडामा नौ वर्षदेखि खोप केन्द्र बन्द, स्वास्थ्य सेवा अझै बेखबर

नवलपुर । नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) नवलपुरको हुप्सेकोट गाउँपालिका–२ मोहनडाँडामा २०७४ सालमा निर्माण गरिएको खोप केन्द्र स्थापना भएको करिब नौ वर्ष बितिसक्दा पनि सञ्चालनमा आउन सकेको छैन। स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्ने उद्देश्यले निर्माण गरिएको सरकारी संरचना अहिले अलपत्र अवस्थामा पुगेको छ भने भवन स्थानीय विद्यालयका शिक्षकहरूको अस्थायी आवासका रूपमा प्रयोग भइरहेको छ। खोप केन्द्रभित्र रहेका टेबल–कुर्सी टुटफुट अवस्थामा छन्। केही पुराना बेड र ग्यास सिलिन्डर थन्किएका छन् भने शौचालयसमेत जीर्ण बनेको छ। नियमित स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन नहुँदा सरकारी लगानीको भवन प्रयोगविहीन बन्दै गएको स्थानीयको गुनासो छ।

पूर्व वडा अध्यक्ष पदम बहादुर पौडेल क्षेत्रीका अनुसार २०७४ सालको स्थानीय तह निर्वाचनपछि मोहनडाँडामा घुम्ती स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन गर्ने उद्देश्यले खोप केन्द्र स्थापना गरिएको थियो। तर भवन निर्माण भएपछि हालसम्म त्यहाँ   स्वास्थ्यकर्मी खटिएका छैनन्। गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखाबाट समेत नियमित सेवा सञ्चालनका लागि कुनै प्रभावकारी पहल नभएको स्थानीयको आरोप छ। हुप्सेकोट गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख कृष्णप्रसाद सापकोटाले आवश्यक अध्ययन र समन्वयबिना खोप केन्द्र निर्माण गरिएकाले नियमित सेवा सञ्चालन गर्न कठिनाइ भएको बताए। सेवा लिने जनसङ्ख्या, भौगोलिक अवस्था तथा पहुँचको पर्याप्त मूल्याङ्कन नगरी संरचना निर्माण गरिएको उनको भनाइ छ। उनका अनुसार वडा नम्बर–२ को स्वास्थ्य सेवा हाल गुहेरीस्थित स्वास्थ्य संस्थाबाट सञ्चालन भइरहेको छ।

तर मोहनडाँडाका स्थानीय भने अझै आधारभूत स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित छन्। सामान्य उपचारका लागि पनि झ्यालबास वा गिरुबारी बजार पुग्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनीहरू बताउँछन्। गर्भवती महिला, ज्येष्ठ नागरिक तथा गम्भीर बिरामीलाई घण्टौँसम्म पैदल बोकेर स्वास्थ्य संस्थासम्म पुर्‍याउनुपर्ने अवस्था अहिले पनि कायमै छ।

स्थानीय अस्टमा आलेले गाउँमा स्वास्थ्य संस्था नहुँदा सबैभन्दा बढी सास्ती सुत्केरी महिला र ज्येष्ठ नागरिकले भोगिरहेको बताइन्। बाटोको कठिनाइका कारण बिरामीलाई समयमै उपचारका लागि लैजान नसक्दा थप जोखिम बढ्ने गरेको उनको भनाइ छ।

स्थानीय मानकुमारी मसराङ्गी मगरले गाउँमा बिजुली र खानेपानीको पहुँच पुगे पनि स्वास्थ्य सेवा अझै नपुगेको बताइन्। गाउँमै कम्तीमा आधारभूत स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन भए स्थानीयले सहज उपचार पाउने उनको भनाइ छ।

स्थानीय बिमाया आलेका अनुसार सडकको दुरवस्थाले स्वास्थ्य सेवा झन् कठिन बनेको छ। वर्षायाममा सडक हिलाम्मे हुँदा बिरामीलाई अस्पतालसम्म पुर्‍याउन थप सास्ती हुने गरेको उनले बताइन्।

स्थानीयवासीले वर्षौंदेखि प्रयोगविहीन बनेको मोहनडाँडा खोप केन्द्र तत्काल सञ्चालनमा ल्याई नियमित स्वास्थ्य सेवा सुरु गर्न वा भवनको उद्देश्यअनुसार उपयोग सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार सरकारी लगानीबाट निर्माण भएको स्वास्थ्य संरचना वर्षौंदेखि अलपत्र रहनु राज्यको स्रोतको दुरुपयोगसमेत भएको बताएका छन्।