कावासोतीमा बालबालिकाको लागि क्षमता अभिवृद्धी तालिम 

ज्ञानु पंगेनी

कावासोती । बाल अधिकार चेतना समूहका पदाधिकारिका लागि दुई दिने क्षमता अभिवृद्धी तालिम शनिबारबाट नवलपुरको कावासोतीमा सुरु भएको छ । इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालयको आयोजनामा नवलपुरको कावासोती नगरपालिका र बिनयीत्रिवेणी गाउपालिकामा संचालन गरिएको मानवअधिकार संरक्षण र सम्बर्धनको लागि राज्यको जवाफदेहीता तथा जनताको सहभागीता अभिवृद्धि कार्यक्रम अन्तरगत शिक्षा ,स्वास्थ्य , खाद्य र आवासको अधिकार सुनिश्चितताका लागि सम्बन्धित पक्षलाई सजग बनाउन र सरोकारवालाको निगरानी बढाउन संचालन गरिएको कार्यक्रम अन्तरगत कावासोतीको शान्ति निकुञ्ज मावि र बिनयीत्रिवेणी गाउपालिकाको भानुदय माविमा गठन गरिएको बाल अधिकार चेतना समूहका पदाधीकारीहरुका लागि तालिमको आयोजना गरिएको हो । तालिमको एक औपचारिक कार्यक्रमकाबिच कावासोती नगरपालिका शिक्षा शाखाका राजन पाण्डेले उद्घाटन गरे । उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै पाण्डेले कावासोती नगरपालिका सहित नवलपुर र देशका विभिन्न स्थानीय तहमा अहिले बालमैत्री स्थानीय शासन लागु गर्ने प्रकृया चलिरहेकाले यस कार्यक्रमलाई सार्थक पार्न यस तालिमले सहयोग गर्ने बताए । अधिकार संगै कर्तव्य समेत संगसंगै आउने भएकाले विद्यालय स्तरमा अध्ययन गर्ने बालबालिकालाई नैतिक शिक्षा दिन आवश्यक रहेकोमा जोड दिए । किताबी ज्ञान मात्रै भन्दा पनि व्यवहारिक ज्ञान समेत बालबालिकाहरुलाई दिनुपर्ने पाण्डेले बताए । यस किसिमका तालिमले बाललबालिकालाई व्यवहारिक ज्ञान दिने हुँदा यस तालिम राखेकामा इन्सेकलाई धन्यवाद दिए । पाण्डेले कर्तव्यलाई राम्ररी बुझ्न सकेमा समाज सुसंस्कृत हुन सक्ने भन्दै समाजको सहि ढंगले विकास गर्न आजका कलिला मस्तिष्कमा सकारात्म र सहि नैतिक शिक्षा प्रदान गर्नतर्फ हरेक विद्यालयका शिक्षकहरु लाग्न आवश्यक रहेकोमा जोड दिए ।

यस्तै कार्यक्रममा बोल्दै इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालयका प्रमुख शिव खकुरेलले इन्सेक मानव अधिकारको क्षेत्रमा लामो समयबाट वकालत गर्दै आएको अग्रणी संस्था रहेको बताए । इन्सेकले देशका सबै जिल्लाहरुमा मानव अधिकार उल्लङघनका घटनाहरुको तथ्याङ्क संकलन गर्ने काम गर्दै आइरहेको समेत जानकारी दिए । यहि फागुन सात गते इन्सेकले प्रतेक वर्ष प्रकाशन गर्ने वर्ष पुस्तकको सार्वजनिकीरण गरेको बताए । उक्त पुस्तकमा उल्लेख भए अनुसार गण्डकी प्रदेशमा मात्रै बालअधिकार उल्लङघनका घटनामा ९० बालबालिका पीडित भएको जानकारी दिए । नवलपुर जिल्लामा मात्रै बालअधिकार उल्लङघनका १३ वटा घटना भएको बताए । जसमध्ये ६ जना बालिका बलात्कारमा परेको , ६ जनामाथी यौनदुव्र्यवहार भएको र विद्यालयमा शारीरिक सजाय भोगेका बालक एक जना रहेको जानकारी दिए । यस्तै खकुरेलले बालबालिकालाई कतिपय अवस्थामा शोषणमा परेको समेत जानकारी नहुने हुँदा यस किससमको तालिमले बालबालिकालाइ हिंसा र शोषणबाट बच्न समेत सचेत बनाउने भन्दै बालबालिकालाई हरेक किसिमले शशक्तिकरण गर्न इन्सेक अभियानले टेवा पु¥याउने बताए । कार्यक्रमको उदेश्यमाथी प्रकाश पार्दै इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालयकी कार्यक्रम संयोजक शवनम शर्माले मानव अधिकार र बालअधिकारका बारेमा समूहका बालबालिकालाई जानकारी प्रदान गर्दै बालबालिकाको नेतृत्व विकासमा टेवा पु¥याउन तालिमको आयोजना गरेको बताईन् । दुई दिने तालिमबाट समूहको काम कर्तव्य र अधिकारको बारेमा जानकारी प्रदान गरिने र समूहले वर्षभरि गर्ने कार्ययोजना तयार पार्ने जानकारी दिइन् । इन्सेक अभियान अन्तगत दुई स्थानीय तहमा संचालन गरिएको परियोजना अन्तगत कावासोती नगरपालिकाको शान्ति निकुञ्ज मावि र बिनयीत्रिवेणी गाउपालिकाको भानुदय माविमा ११/ ११ जनाको बालअधिकार चेतना समूह गठन गरिएको छ । समूहमा आबद्ध विद्यार्थी र शिक्षक समेत गरि तालिममा २५ जना सहभागीता रहेको छ । तालिममा मानव अधिकार र बाल अधिकारका बारेमा अधिवक्ता भुपेन्द्र खनाल , बालअधिकारको ऐतिहासिक विकासक्रम , बालश्रम के हो ? , बाल अधिकार र जिम्मेवारीका बारेमा शिव खकुरेल , बाल अधिकार सम्बन्धि अन्तराष्ट्रिय कानुन र संगठन व्यवस्थापन , नेतृत्व र नेतृत्वमा हुनु पर्ने गुणहरुका बारेमा शवनम शर्मा , बालमैत्री स्थानीय शासनका बारेमा दिपक शर्मा र भित्ते पत्रिका चिनारीको बारेमा तिर्थराज डुम्रेले सहजीकरण गरेका छन् । कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपरासी पूर्वका इनिस्पेक्टर विशाल तामाङ , जागृती बाल तथा युवा सरोकार नेपालका महासचिव दिपक शर्मा , मानुदय माविका संरक्षक शिक्षक विष्णु कुमारी खड्का लगायतले शुभकामना मन्तव्य राखेका थिए । इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालय प्रमुख खकुरेलको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा इन्सेक नवलपुर प्रतिनिधी तिर्थराज डुम्रेले स्वागत मन्तव्य राखेका थिए भने इन्सेक नवलपुर सहजकर्ता ज्ञान पंगेनीले सहजीकरण गरेकी थिईन् ।